|
|
|
|
|
|
|
|
|
ساختار بازار سرمایه کشور
در این بخش به طور خلاصه ساختار بازار سرمایه ایران به همراه توضیح مختصری
از هر یک از اجزای آن آورده شده است. نهادهای مهم بازار سرمایه کشور عبارتند از:
شورای عالی بورس
سازمان بورس و اوراق بهادار
شرکت بورس اوراق بهادار
شركت بورس كالای ایران
شركت سپرده گذاری مركزی اوراق بهادار و تسویه وجوه
نهادهای مالی
شركت مدیریت فناوری بورس تهران
شورای عالی بورس
براساس قانون بورس ایران، شورای عالی بورس بالاترین ركن بازار اوراق بهادار است که تصویب سیاست های کلان بازار را برعهده دارد. اعضای "شورا" به شرح ذیل می باشد:
· وزیر امور اقتصادی و دارایی، كه ریاست "شورا را عهده دار خواهد بود.
· وزیر بازرگانی.
· رییس کل بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران.
· رؤسای اتاق بازرگانی و صنایع و معادن ایران و اتاق تعاون.
· رییس سازمان بورس اوراق بهادار، "سازمان"، که به عنوان دبیر "شورا" و سخنگوی "سازمان" نیز انجام وظیفه می كند.
· دادستان کل کشور یا معاون وی.
· یک نفر نماینده از طرف "کانون" ها.
· سه نفر خبره ی مالی منحصراً از بخش خصوصی با مشورت تشکل های حرفه ای بازار اوراق بهادار به پیشنهاد وزیر امور اقتصای و دارایی و تصویب هیئت وزیران.
· یک نفر خبره منحصراً از بخش خصوصی به پیشنهاد وزیر ذی ربط و تصویب هیئت وزیران برای هر "بورس کالایی".
وظایف مهم "شورا" به شرح زیر است:
· اتخاذ تدابیر لازم جهت ساماندهی و توسعة بازار اوراق بهادار و اِعمال نظارت عالیه بر اجرای این قانون.
· تعیین سیاست ها و خط مشی بازار اوراق بهادار در قالب سیاست های کلی نظام و قوانین و مقررات مربوط.
· صدور، تعلیق، و لغو مجوز فعالیت "بورس ها"، "بازارهای خارج از بورس" "شرکت های سپرده گذاری مرکزی اوراق بهادار و تسویه ی وجوه" و "شرکت های تأمین سرمایه".
· انتخاب اعضای هیئت مدیره ی "سازمان". و امور دیگری كه براساس قانون بورس به شورا محول شده است.
سازمان بورس و اوراق بهادار
www.seo.ir
سازمان بورس و اوراق بهادار موسسه ی عمومی غیردولتی است که دارای شخصیت حقوقی و مالی مستقل بوده و از محل کارمزدهای دریافتی و سهمی، از حق پذیرش شرکت ها در بورس و سایر درآمدها اداره می شود.
هیئت مدیره سازمان دارای پنج عضو است که از میان افراد امین و دارای حسن شهرت و تجربه در رشته ی مالی منحصراً از کارشناسان بخش غیر دولتی به پیشنهاد رییس شورا و با تصویب شورا انتخاب می شود. رئیس "شورا" حکم اعضای هیئت مدیره را صادر می کند. وظایف و اختیارات مهم هیئت مدیرة "سازمان" به شرح زیر است:
· تهیه و تدوین دستور العمل های اجرایی.
· نظارت بر حسن اجرای قوانین و مقررات مربوط.
· ثبت و صدور مجوز "عرضة عمومی" اوراق بهادار و نظارت بر آن.
· درخواست صدور، تعلیق و لغو مجوز تأسیس "بورس ها" و سایر نهادهایی که تصویب آن ها بر عهدة "شورا"ست.
· صدور، تعلیق و لغو مجوز تأسیس "کانون ها" و "نهادهای مالی" که در حوزة عمل مستقیم "شورا" نیست.
· تصویب اساسنامة "بورس ها،" "کانون ها،" و "نهادهای مالی" فعال در بازار سرمایه.
· اتخاذ تدابیر لازم جهت پیش گیری از وقوع تخلفات در بازار اوراق بهادار.
· اعلام آن دسته از تخلفات در بازار اوراق بهادار که اعلام آن ها طبق قوانین بر عهدة "سازمان" است به مراجع ذی صلاح و پی گیری آن ها.
· ارائة صورت های مالی و گزارش های ادواری در مورد عملکرد "سازمان" و هم چنین وضعیت بازار اوراق بهادار به "شورا".
· اتخاذ تدابیر ضروری وانجام اقدامات لازم به منظور حمایت از حقوق و منافع سرمایه گذاران در بازار اوراق بهادار.
· ایجاد هماهنگی های لازم در بازار اوراق بهادار و همکاری با سایر نهادهای سیاست گذاری و نظارتی.
· پیشنهاد به کارگیری "ابزارهای مالی" جدید در بازار اوراق بهادار به شورا.
· نظارت بر سرمایه گذاری اشخاص حقیقی و حقوقی خارجی در "بورس".
· تهیة بودجه و پیشنهاد انواع درآمدها و نرخ های خدمات "سازمان" جهت تصویب توسط "شورا".
· تصویب سقف نرخ های خدمات و کارمزدهای "بورس،" و سایر "نهادهای مالی" موضوع این قانون.
· بررسی و نظارت بر افشای اطلاعات بااهمیت توسط شرکت های ثبت شده نزد "سازمان".
· همکاری نزدیک و هماهنگی با مراجع حسابداری به ویژه هیئت تدوین استانداردهای حسابرسی.
· انجام تحقیقات کلان و بلندمدت برای تدوین سیاست های آتی بازار اوراق بهادار.
رییس هیئت مدیرة "سازمان" از بین اعضای هیئت مدیره به پیشنهاد اعضا و تصویب "شورا" برای مدت سی ماه تعیین خواهد شد.
شركت بورس اوراق بهادار تهران
www.irbourse.com
شركت بورس اوراق بهادار تهران (شرکت سهامی عام) به موجب قانون بازار اوراق بهادار جمهوری اسلامی ایران، مصوب آذرماه 1384 تأسیس شده است.
فعالیت های مهم شركت عبارت است از:
1) تشکیل، سازماندهی و اداره بورس اوراق بهادار به منظور انجام معاملات اوراق بهادار پذیرفته شده در بورس توسط اشخاص ایرانی و غیر ایرانی مطابق قانون و مقررات
2) پذیرش اوراق بهادار از جمله اوراق بهادار ناشرین خارجی مطابق قانون و مقررات
3) تعیین شرایط عضویت برای گروه های مختلف از اعضا، پذیرش متقاضیان عضویت، وضع و اجرای ضوابط حرفه ای و انضباطی برای اعضاء، تعیین وظایف و مسئولیت های اعضاء و نظارت برفعالیت آنها و تنظیم روابط بین آنها مطابق قانون و مقررات
5) همکاری و هماهنگی با سایر نهادهای مالی که بخشی از وظایف مربوط به دادوستد اوراق بهادار یا انتشار و پردازش اطلاعات مرتبط با بورس اوراق بهادار را به عهده دارند، از جمله شرکت های سپرده گذاری مرکزی اوراق بهادار و تسویه وجوه
9) تهیه، جمع آوری، پردازش و انتشار اطلاعات مربوط به سفارش ها و معاملات اوراق بهادار
10) نظارت بر فعالیت ناشران اوراق بهادار پذیرفته شده مطابق قانون و مقررات
شركت بورس اوراق بهادار، شركتی خصوصی و سهامی عام با سرمایه 150 میلیارد ریال ، متشکل از 150میلیون سهم عادی 000ر1ریالی با نام تمام پرداخت شده می باشد .
براساس ماده 9 اساسنامه سهامداران شرکت به سه گروه كارگزاران، نهادهای مالی و عموم مردم دسته بندی گردیده اند.
شرکت بورس كالای ایران
www.ime.co.ir
در راستای نیاز به بازاری شفاف و سازمان یافته برای كالاهای كاربردی، در سال 1382 بورس فلزات و در سال 1383 بورس كالای كشاورزی ایران فعالیت خود را شروع كردند. هدف ایجاد بازاری سازمان یافته بود تا با روشهای شفاف و براساس عرضه و تقاضای بازار، كالاهای كاربردی معامله شده و عرضهكنندگان و تولیدكنندگان بتوانند بهتر و با اطلاعات درست نسبت به خرید و فروش كالاهای مورد نظر خویش اقدام كنند. همچنین از طریق این معاملات امكان پوشش خطرات ناشی از نوسانات ناخواستهی قیمتها نیز برای سرمایهگذاران و مصرفكنندگان كالاها ایجاد میشود. براساس قانون جدید بازار سرمایه، در سال 1385 بورسهای فلزات و كالای كشاورزی تحت عنوان بورس كالای ایران ادغام شدند. اهداف بورس كالای ایران كه از سال 1386 فعالیت خود را آغاز كرده، عبارت است از:
· ایجاد بازاری قانونمند و سازمان یافته جهت تسهیل داد و ستد کالاها
· ساماندهی بازار کالاها از طریق ساز و كارهای اجرایی ناظر بر تعهدات و تضمین منافع طرفهای معامله
· کشف شفاف قیمت کالاها بر اساس تعامل و تقابل عرضه و تقاضا و نیاز بازار
· برقراری امکان اعمال مدیریت خطر در بازار
· امکان انجام معاملات نقد، نسیه، سلف ، آتی و اختیار با استفاده از ابزارهای نوین مالی
· توسعهی سرمایهگذاری و فراهمسازی تسهیلات مالی برای خرید و فروش
· اطلاع رسانی درباره وضعیت بازار داخلی و خارجی کالاهای پذیرش شده به منظور افزایش سطح دانش فعالان بازار
شركت بورس كالای ایران كه شركتی سهامی عام است توسط هیئت مدیره اداره می شود. هیئت مدیره یك نفر را خارج از اعضای هیئت مدیره به عنوان مدیر عامل انتخاب میكند.
شركت سپرده گذاری مركزی اوراق بهادار و تسویه وجوه
www.csdiran.com
براساس قانون جدید بازار سرمایه ی ایران، شركت سپرده گذاری مركزی اوراق بهادار و تسویه وجوه به منظور انجام امور پس از معامله از قبیل نگهداری موجودی سهام سرمایهگذاران، تسویه ی معاملات، امور پایاپای و نقل و انتقال اوراق بهادار تاسیس شده است. فعالیت های این شركت عبارتند از:
· افتتاح و نگهداری حساب وجوه و اوراق بهادار بازارهای خارج از بورس، بورس های اوراق بهادار و كالایی متعلق به سهام داران ، كارگزاران، سایر نهادهای مالی و اشخاص حقیقی و حقوقی.
· درج، كدگذاری، نگهداری، تسویه و پایاپای معاملات کالاها، اوراق بهادار و سایر ابزارهای مالی.
· سپرده گذاری و امانت پذیری انواع اوراق بهادار در سامانه ی عملیاتی شركت.
· سپرده نمودن اوراق بهادار وثیقه شده نزد هر شخص حقیقی یا حقوقی ذی نفع و ایجاد تسهیلات لازم برای اشخاص ذی نفع جهت كنترل سپرده ها به منظور اطمینان بخشی از عملكرد شركت و فك رهن اوراق مذكور به درخواست ذی نفع وثیقه.
· قرض دهی، قرض گیری و هرگونه مبادله اوراق بهادار به عنوان واسطه.
· تهیه و ارایه ی گزارش های مورد نیاز کارگزاران و مشتریان.
· به كارگیری شیوه های مناسب و ابزارها و روش های الكترونیكی برای تسویه ی وجوه و پایاپای اوراق بهادار.
· انجام اقدام های شرکتی برای شرکت های سهامی عام از جمله:
o ثبت و نگهداری اسامی و سوابق مالكان اوراق بهادار و ارایه ی كلیه ی خدمات مرتبط با آن به ناشران اوراق بهادار.
o تهیه و ارایه ی اطلاعات مورد نیاز.
o برگزاری مجامع شركت های پذیرفته شده در بورس و بازار خارج از بورس وانجام كلیه ی امور مربوط به آن.
· ارایه ی خدمات تخصصی به بورس های اوراق بهادار، بازارهای خارج از بورس، بورس های کالایی، ایجاد و اداره ی صندوق تضمین تسویه.
· پذیرش انبارها، نظارت برفعالیت آنها و انجام عملیات مربوط به انبارها که در جهت تسهیل داد و ستد معاملات در بورس های کالایی انجام می شود.
نهادهای مالی
برساس قانون بازار اوراق بهادار جمهوری اسلامی ایران، منظور از نهادهای مالی، نهادهای مالی فعال در بازار اوراق بهادارند که از آن جمله می توان به "کارگزاران،" "کارگزاران/معامله گران،" "بازارگردانان،" "مشاوران سرمایه گذاری،" "مؤسسات رتبه بندی،" "صندوق های سرمایه گذاری،" "شرکت های سرمایه گذاری،" "شرکت های پردازش اطلاعات مالی،" "شرکت های تأمین سرمایه" و "صندوق های بازنشستگی" اشاره کرد.
شركت مدیریت فناوری بورس تهران
www.tsetmc.com
شركت مدیریت فناوری بورس تهران (سهامی خاص) براساس اظهارنامه و اساسنامه ی شركت در تاریخ 1373/03/11 و با نام قبلی شرکت "خدمات بورس تهران" در اداره ی ثبت شركت های تهران به ثبت رسیده است. نام شرکت از تاریخ 1385/06/25 به شرکت "مدیریت فناوری بورس تهران (سهامی خاص)" تغییر یافت. مالكیت شركت در اختیار سازمان بورس و اوراق بهادار است.
زمینه های کاری شرکت
· ارائه ی انواع خدمات تخصصی، فنی و مشاوره ای در زمینه های مختلف کاربرد رایانه شامل سخت افزار، نرم افزار، شبکه های رایانه ای و سامانه های کاربردی رایانه ای و همچنین بهینه سازی و پیاده سازی روش های عملیاتی، مدیریتی و رایانه ای در معاملات انواع اوراق بهادار و ابزارهای مالی به تمامی فعالان و ذی نفعان در بازار سرمایه و اوراق بهادار.
· تولید، بهینه سازی، بومی سازی، پیاده سازی، خرید و فروش سامانه های کاربردی بورس در داخل و خارج از کشور.
· مدیریت، نظارت، نگهداری و راهبری سامانه های کاربردی بورس در داخل و خارج از کشور.
· ارائه آموزش های حرفه ای و کاربردی به ذی نفعان و فعالان بازار سرمایه.
|
|
|
|
|
|
|
|
|